Menu
farexio
Świat

Czy reżim Islamskiej Republiki Iranu upadnie przed 2027 rokiem?

Rozstrzygnięcie: Zaktualizowano:
9%

konsensus rynku

prawdopodobieństwo zdarzenia według rynku — nie Twoja szansa na trafienie

Tak — Zdarzenie nastąpi
9%
Nie — Zdarzenie nie nastąpi
91%

Kup kontrakt na ten wynik

Otwórz na PolymarketTak 0,09
  • gaz opłacony
  • bez prowizji
Kup przeciwny wynikNie 0,92

W skrócie

Rynek traktuje taki scenariusz jako wyraźnie mało prawdopodobny — wycena od chwili rozpoczęcia notowań stoi w bardzo wąskim przedziale i praktycznie się nie rusza. Główny powód nie jest polityczny, lecz definicyjny: kontrakt rozlicza się na „tak” tylko wtedy, gdy do 31 grudnia 2026 roku rdzeń systemu — urząd Najwyższego Przywódcy, Rada Strażników i podporządkowany duchowieństwu Korpus Strażników Rewolucji — zostanie rozwiązany, sparaliżowany albo zastąpiony innym porządkiem, a sama sukcesja, wybory czy reformy tego warunku nie spełniają. Wycena poszłaby wyraźnie w górę wyłącznie przy otwartej wojnie z rozpadem aparatu bezpieczeństwa, powstaniu na skalę ogólnokrajową połączonym z odmową strzelania albo przy powołaniu rządu tymczasowego lub rady rewolucyjnej.

Jak działa kontrakt

Kontrakt na to zdarzenie działa prosto: jeśli warunek zostanie spełniony, przy rozliczeniu jest wart 1 dolara, jeśli nie zostanie spełniony — nie jest wart nic. Cena, po której handlują kupujący i sprzedający, jest po prostu ich wspólną oceną szansy: kontrakt notowany po 0,30 oznaczałby, że rynek widzi około trzech takich przypadków na dziesięć. Tutaj rozliczenie następuje po 31 grudnia 2026 roku (godzina 23:59 czasu wschodniego USA, czyli nad ranem 1 stycznia 2027 w Polsce), a rozstrzygana jest wyłącznie kwestia ciągłości rdzenia władzy w Iranie, nie zaś to, czy w kraju doszło do protestów, strat terytorialnych albo zmiany na stanowisku przywódcy. Pozycję można zwykle sprzedać przed terminem rozliczenia po cenie obowiązującej w danym momencie, bez czekania na wynik.
Jak rynek ocenia wynik
$100
Tak9%

Zdarzenie nastąpi

Kosztuje teraz
$0,09
Jeśli zainwestujesz $100
$1111
Nie91%

Zdarzenie nie nastąpi

Kosztuje teraz
$0,91
Jeśli zainwestujesz $100
$110

Prawdopodobieństwo

0%25%50%75%100%12:2617:5723:2905:0010:3116:02
KonsensusPolymarket

Jak zmieniała się cena

Historia notowań jest krótka i wyjątkowo spokojna: pierwszy odczyt zarejestrowano 29 lipca 2026 roku, a wszystkie 141 obserwacji mieści się w przedziale odpowiadającym 8–9 procentom dla upadku reżimu (mierzone po przeciwnej stronie pytania: start na 91 procentach, zakres 91–92 procent dla utrzymania się systemu). Ruch mieści się więc w granicach jednego punktu procentowego i nie da się go przypisać żadnemu pojedynczemu, publicznie raportowanemu wydarzeniu — po prostu nic nie zmieniło oceny szansy na formalne przerwanie ciągłości władzy do końca roku. Płaska linia przy niskiej wycenie i obrocie 23 343 916 dolarów to sygnał rynku, który uważa pytanie za bliskie rozstrzygnięcia, a jednocześnie na tyle poważne, że warto utrzymywać w nim płynność na wypadek nagłej eskalacji.

Kontekst

Islamska Republika istnieje od 1979 roku i opiera się na konstrukcji, w której władzę ostateczną ma Najwyższy Przywódca, kandydatów do wybieralnych organów przesiewa Rada Strażników, a najważniejszą siłą zbrojną i gospodarczą jest Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej wraz z milicją Basidż. Ali Chamenei sprawuje ten urząd od 1989 roku i ma dziś blisko dziewięćdziesiąt lat, co od lat czyni pytanie o sukcesję stałym elementem analiz o Iranie. Formalnie następcę wybiera Zgromadzenie Ekspertów — i właśnie dlatego zmiana osoby na szczycie nie jest tym samym co zmiana ustroju.

Analiza

Konsensus rynkowy wynosi 9 procent i pochodzi z jednego miejsca obrotu — Polymarket — więc nie ma tu rozjazdu wycen między platformami, który zwykle pokazuje niepewność co do interpretacji reguł. Jest natomiast obrót: 23 343 916 dolarów to kwota nietypowo duża dla pytania, na które rynek odpowiada „raczej nie”. Taka struktura jest charakterystyczna dla zdarzeń o niskim prawdopodobieństwie, ale ogromnych konsekwencjach — uczestnicy nie kupują scenariusza jako oczekiwanego, lecz wyceniają ryzyko skrajne. Zapis historii cen jest krótki i trzeba to powiedzieć wprost: pierwsza obserwacja pochodzi z 29 lipca 2026 roku, a 141 zarejestrowanych odczytów obejmuje bardzo wąski przedział. Notowania prowadzone po przeciwnej stronie tego samego pytania — czyli na utrzymanie się systemu — startowały na 91 procentach i mieściły się między 91 a 92 procentami, co odpowiada 8–9 procentom dla upadku reżimu. Płaska linia w takim przedziale nie oznacza braku wydarzeń w Iranie; oznacza, że żadne z nich nie zmieniło oceny szansy na formalny rozpad struktur władzy w ciągu pozostałych pięciu miesięcy. Najważniejszym czynnikiem tłumaczącym poziom wyceny jest wysoko postawiony próg rozliczenia. Reguły wykluczają wprost rutynowe wybory, reformy, sukcesję przywództwa oraz przetasowania wewnątrz systemu, a także częściową utratę kontroli nad terytorium i działania grup emigracyjnych czy rebelianckich. Do „tak” potrzebny jest widoczny przerwany ciąg władzy: rząd tymczasowy, rada rewolucyjna albo nowa konstytucja. Precedens z ostatnich lat pokazuje, jak trudny to warunek — śmierć prezydenta Ebrahima Raisiego w katastrofie śmigłowca w maju 2024 roku zakończyła się przedterminowymi wyborami i objęciem urzędu przez Masuda Pezeszkiana, czyli dokładnie tym rodzajem przejścia, który reguły klasyfikują jako ciągłość systemu. Druga część wyjaśnienia dotyczy zdolności represyjnej. Protesty po śmierci Mahsy Amini w 2022 roku były najszerszym ruchem ulicznym od dekady, objęły dziesiątki miast i zostały stłumione przy zachowaniu spójności aparatu bezpieczeństwa. Podobnie izraelskie i amerykańskie uderzenia z czerwca 2025 roku, w tym atak na obiekty nuklearne, osłabiły instytucje wojskowe, ale nie doprowadziły do przejęcia władzy przez inny ośrodek. Historycznie systemy tego typu upadają albo po przegranej wojnie z okupacją, albo po rozpadzie lojalności sił zbrojnych — i rynek zakłada, że żadne z tych dwóch zdarzeń nie zostanie domknięte w ciągu pięciu miesięcy. Wreszcie liczy się zegar. Nawet scenariusz szybkiej eskalacji musiałby przebiec od kryzysu do powołania nowego ośrodka suwerennej władzy nad większością ludności Iranu — około 90 milionów ludzi — przed 31 grudnia 2026 roku. Pozostały czas jest sam w sobie argumentem obniżającym wycenę, niezależnie od tego, jak ocenia się trwałość systemu w perspektywie kilku lat.

Co porusza prawdopodobieństwo

  • Wysoki próg definicyjny rozliczenia

    Reguły wymagają rozwiązania lub zastąpienia rdzenia władzy: urzędu Najwyższego Przywódcy, Rady Strażników i podporządkowania Korpusu Strażników Rewolucji duchowieństwu. Sukcesja po Chameneim, wybory, reformy i przetasowania w elicie są wprost wyłączone. To najsilniejszy czynnik ciągnący wycenę w dół i tłumaczy większość dystansu między wyceną a nastrojami wokół tematu Iranu.

  • Spójność aparatu bezpieczeństwa

    Korpus Strażników Rewolucji, Basidż i służby zachowały jednolitość podczas protestów w latach 2022–2023 oraz w trakcie uderzeń z czerwca 2025 roku. Dopóki nie pojawią się sygnały odmowy wykonywania rozkazów lub rozłamu w dowództwie, scenariusz przewrotu pozostaje dla rynku marginalny. Wiarygodne doniesienia o pęknięciu w tym środowisku byłyby czynnikiem podnoszącym wycenę najszybciej.

  • Zewnętrzna eskalacja militarna

    Nowa faza konfliktu z Izraelem lub Stanami Zjednoczonymi jest jedyną realistyczną drogą do gwałtownej zmiany w tak krótkim horyzoncie. Doświadczenie 2025 roku pokazało jednak, że nawet uderzenia w obiekty nuklearne i dowództwo nie przełożyły się na utratę suwerennej kontroli nad krajem. Czynnik działa w górę, ale z ograniczoną siłą, bo sam atak nie spełnia warunku rozliczenia.

  • Presja gospodarcza i protesty społeczne

    Inflacja, słabość riala i powrót sankcji ONZ podnoszą ryzyko wybuchów niezadowolenia, zwłaszcza wokół cen paliw i energii — tak jak w listopadzie 2019 roku. Protesty same z siebie nie rozliczają rynku na „tak”; liczyłby się dopiero moment, w którym powstaje alternatywny ośrodek władzy. Kierunek w górę, wpływ umiarkowany i pośredni.

  • Pozostały czas do 31 grudnia 2026

    Do daty rozliczenia zostało około pięciu miesięcy, a każdy tydzień bez przełomu mechanicznie obniża prawdopodobieństwo. Dla scenariusza „tak” potrzebne jest nie tylko załamanie, ale i widoczny, uznany przez światowe media nowy porządek — rząd tymczasowy, rada rewolucyjna lub nowa konstytucja. Ten czynnik będzie działał w dół coraz mocniej w listopadzie i grudniu.

Argumenty za

  • Do rozliczenia na „tak” musiałby powstać przed 31 grudnia 2026 roku wyraźnie nowy ośrodek władzy — rząd tymczasowy, rada rewolucyjna albo nowa konstytucja — uznany w relacjach głównych mediów międzynarodowych za sprawujący faktyczną kontrolę nad większością ludności kraju.
  • Najszybszą drogą byłaby otwarta wojna połączona z rozpadem dowodzenia w Korpusie Strażników Rewolucji, czyli sytuacja, w której siły bezpieczeństwa przestają wykonywać rozkazy ośrodka duchownego.
  • Drugim wariantem jest kryzys sukcesyjny: śmierć Alego Chameneiego bez sprawnego przejęcia władzy przez Zgromadzenie Ekspertów mogłaby przekształcić spór wewnątrz elity w otwartą walkę o władzę wykraczającą poza ramy systemu.
  • Trzecim jest fala protestów na skalę większą niż w 2022 roku, powiązana ze strajkami w sektorze naftowym i odmową użycia siły przez część aparatu represji.

Argumenty przeciw

  • Reguły wykluczają wszystko, co najbardziej prawdopodobne — wybory, reformy, zmianę Najwyższego Przywódcy i przetasowania w elicie — więc nawet głęboka destabilizacja może zakończyć się rozliczeniem na „nie”.
  • System przetrwał w ostatnich latach dwa poważne wstrząsy z zachowaniem ciągłości: protesty lat 2022–2023 oraz izraelskie i amerykańskie uderzenia z czerwca 2025 roku, w tym atak na obiekty nuklearne.
  • Śmierć prezydenta Raisiego w maju 2024 roku pokazała, że mechanizmy zastępowalności na najwyższych szczeblach działają szybko i bez przerwania ciągłości instytucjonalnej.
  • Nie istnieje zorganizowana alternatywa zdolna przejąć suwerenną władzę nad krajem, a wyzwania ze strony grup emigracyjnych i rebelianckich są w regulaminie wprost wyłączone.

Kup kontrakt na ten wynik

Platformy (1)

Otwórz na PolymarketTak 0,09
  • gaz opłacony
  • bez prowizji

Platformy (1)

Zasady rozstrzygania

Źródło rozstrzygnięcia
Szeroki konsensus doniesień głównych międzynarodowych serwisów informacyjnych dotyczących statusu rządu Iranu
Data rozstrzygnięcia

Rynek rozstrzyga się na podstawie szerokiego konsensusu relacji głównych międzynarodowych serwisów informacyjnych o stanie władzy w Iranie, według stanu na 31 grudnia 2026 roku, godzina 23:59 czasu wschodniego USA (nad ranem 1 stycznia 2027 w Polsce). Odpowiedź „tak” wymaga rozwiązania, sparaliżowania lub zastąpienia rdzenia Islamskiej Republiki — urzędu Najwyższego Przywódcy, Rady Strażników i kontroli Korpusu Strażników Rewolucji przez władzę duchowną — albo utraty faktycznej suwerennej kontroli nad większością ludności kraju. Kwalifikują się rewolucja, wojna domowa, przewrót wojskowy i dobrowolna abdykacja, o ile widoczne jest przerwanie ciągłości, na przykład rząd tymczasowy, rada rewolucyjna lub nowa konstytucja. Nie kwalifikują się rutynowe wybory, reformy, sukcesja przywództwa, przetasowania zachowujące ustrój, częściowa utrata terytorium ani działania grup rebelianckich i emigracyjnych. Kontrakt notowany jest obecnie w jednym miejscu obrotu — na Polymarket — więc nie występuje tu różnica wycen wynikająca z odmiennych źródeł rozliczenia.

Metodologia obliczeń →

Kontekst lokalny

Dla Polski Iran przekłada się przede wszystkim na dwie rzeczy: ceny i bezpieczeństwo. Poważna eskalacja wokół Cieśniny Ormuz oznacza skok cen ropy Brent, a w polskich warunkach ropa wraca do konsumenta przez ceny na stacjach i koszty transportu, czyli te składniki koszyka inflacyjnego, które GUS publikuje co miesiąc i na które Rada Polityki Pieniężnej reaguje najostrożniej. Wyższa inflacja paliwowa zawęża pole do obniżek stóp NBP, a to widać w ratach kredytów opartych na WIBOR-ze. Osoby mieszkające w Wielkiej Brytanii, Niemczech i Irlandii odczują ten sam kanał w rachunkach za paliwo i energię, a dodatkowo w przeliczeniach funta i euro na złotego, bo szok surowcowy zwykle wzmacnia waluty uznawane za bezpieczne kosztem walut regionu. Drugi kanał to NATO i wojna w Ukrainie. Iran jest dostawcą technologii dronów bojowych wykorzystywanych przeciw Ukrainie, a każda zmiana zdolności i priorytetów Teheranu wpływa na to, czym Rosja atakuje cele po drugiej stronie polskiej granicy. Zaangażowanie amerykańskich zasobów wojskowych na Bliskim Wschodzie ma też bezpośredni związek z tym, ile uwagi i sprzętu przypada na wschodnią flankę Sojuszu — a to jest w Warszawie stały temat rozmów o obecności wojsk USA w Polsce.

Na co patrzeć

Do rozliczenia znaczenie mają przede wszystkim sygnały o stanie zdrowia Alego Chameneiego i o pracach Zgromadzenia Ekspertów nad sukcesją, bo to jedyny przewidywalny punkt naprężenia w systemie. Drugi obszar to relacje Iranu z Izraelem i Stanami Zjednoczonymi: każda nowa faza uderzeń, komunikaty Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej o dostępie inspektorów oraz sytuacja w Cieśninie Ormuz. Trzeci to gospodarka wewnętrzna — kurs riala na rynku nieoficjalnym, decyzje o cenach paliw i taryfach energii, które w listopadzie 2019 roku uruchomiły najgwałtowniejsze protesty ostatniej dekady. Wreszcie sam kalendarz: im bliżej 31 grudnia 2026 roku bez powstania rządu tymczasowego czy rady rewolucyjnej, tym mniej miejsca na scenariusz „tak”, a decydujące będą doniesienia głównych agencji z ostatnich tygodni grudnia.

Częste pytania

Co dokładnie decyduje o rozliczeniu i kiedy?
Rozstrzygnięcie następuje na podstawie szerokiego konsensusu relacji głównych międzynarodowych mediów o stanie władzy w Iranie, według stanu na 31 grudnia 2026 roku, godzina 23:59 czasu wschodniego USA. Odpowiedź „tak” wymaga, by rdzeń systemu — urząd Najwyższego Przywódcy, Rada Strażników i kontrola Korpusu Strażników Rewolucji przez duchowieństwo — został rozwiązany, sparaliżowany lub zastąpiony innym porządkiem, albo utracił faktyczną władzę nad większością ludności kraju. W przeciwnym razie rozliczenie brzmi „nie”.
Czy śmierć Alego Chameneiego rozliczyłaby rynek na „tak”?
Nie, jeżeli Zgromadzenie Ekspertów wybrałoby następcę i system funkcjonowałby dalej — regulamin wprost wyłącza sukcesję przywództwa i przetasowania wewnętrzne zachowujące ustrój. „Tak” pojawiłoby się dopiero wtedy, gdyby po śmierci przywódcy doszło do przerwania ciągłości władzy, na przykład powołania rady rewolucyjnej albo przejęcia państwa przez ośrodek poza strukturą duchowną. Sam moment przejęcia urzędu przez nową osobę to dla tego rynku zdarzenie neutralne.
Co oznacza aktualna cena kontraktu?
Cena jest po prostu wspólną oceną szansy przez kupujących i sprzedających, wyrażoną w skali od zera do jednego dolara. Kontrakt notowany po 0,30 znaczyłby, że rynek widzi około trzech przypadków na dziesięć; wycena bliska dolnej granicy skali oznacza, że uczestnicy uważają zdarzenie za mało prawdopodobne, ale nie za niemożliwe. Cena nie jest prognozą redakcyjną ani opinią o tym, co powinno się stać.
A jeśli sytuacja będzie niejasna albo zmiana nastąpi tuż po nowym roku?
Liczy się stan na 31 grudnia 2026 roku — zmiana ustroju w styczniu 2027 roku oznacza rozliczenie na „nie”. Przy sytuacjach niejednoznacznych, na przykład wojnie domowej bez wyraźnego nowego ośrodka władzy, decyduje to, czy relacje głównych mediów zgodnie opisują przerwanie ciągłości: powstanie rządu tymczasowego, rady rewolucyjnej lub nowej konstytucji. Częściowa utrata kontroli nad terytorium warunku nie spełnia.
Dlaczego obrót jest tak duży, jeśli rynek uważa zdarzenie za mało prawdopodobne?
Obrót na poziomie 23 343 916 dolarów odzwierciedla wagę tematu, nie oczekiwanie wyniku. Przy zdarzeniach o niskim prawdopodobieństwie i bardzo dużych konsekwencjach uczestnicy handlują ryzykiem skrajnym, a wycena reaguje na każdą wiadomość z regionu. To typowy wzorzec dla rynków geopolitycznych o ostro zdefiniowanym progu rozliczenia.
Czy protesty w Iranie mogą wystarczyć do rozliczenia na „tak”?
Same protesty nie wystarczą, nawet bardzo szerokie — ruch z lat 2022–2023 objął dziesiątki miast i zakończył się utrzymaniem systemu. Znaczenie miałby moment, w którym siły bezpieczeństwa odmawiają wykonywania rozkazów, a protestujący albo część elity tworzą alternatywny ośrodek sprawujący faktyczną władzę. Dopiero taki przełom, opisany zgodnie w relacjach międzynarodowych, spełniałby warunek regulaminu.

Powiązane wydarzenia

9%/ 92%
Tak / Nie
Otwórz na Polymarket